आश्विन १७, २०७९, सोमबार

७० समाचारहरू
वेदमा आचार्य तथा नेपाली साहित्यमा स्नातकोत्तर अलङ्कार सामाजिक, वैदिक र साहित्यिक विषयमा लेख्न रुचाउनुहुन्छ ।

रूपक अलङ्कार,   आश्विन ५, २०७९
आपसमा हिलो छ्यापाछ्याप, गाली गलौज, तैँ डाँका, तैँ चोरजस्ता कुराहरु नभए नेपाली राजनीति बडा खल्लो लाग्छ हामीलाई । समाचार हेर्दा पनि कुन नेताले कुन नेतालाई तुच्छ गाली गर्यो, होच्याएर भन्यो, भित्तामै पुर्यायो जस्ता कुरातिर नै हाम्रो कान जान्छ । मज्जै...


रूपक अलङ्कार,   श्रावण ४, २०७९
साउन महिना शिवको महिना भन्छन् । साउनलाई श्रावण भन्दा पनि कुरो उही नै हो । साउनमा शिवको विशेष पूजा आराधना गरिने भएकाले यसलाई शिवको महिना भनिएको होला । यद्यपि शिव नेपाली हिन्दूहरूका घरमा नित्य प्रतिष्ठित र पूजित छन् । पाञ्चायन...

रूपक अलङ्कार,   असार २२, २०७९
हाम्रो मामाघरको बारीमा नागको थान थियो रत्यहाँ पहिलो कुवा पनि थियो रे !जहाँ कुवा वा पानीको मुहान हुन्छ त्यहाँ नाग हुने कुरालाई हाम्रो संस्कृति स्थापितगरेको छ । कुवामा पानी उम्रिन छोडे पनि अलिकति ठाउँ खनजोत नगरी कन ढुंगा थुपारेर छुट्टै...

रूपक अलङ्कार,   असार १७, २०७९
जलको पहिलो स्पर्श मट्टीमा हर्हराउँछ मेरो अन्तरको स्वप्ना बाली भै लहराउँछ वर्षासँगै किसानको मनमा र जीवनमा देखिने उमंगलाई प्रस्तुत पंक्तिले व्यक्त गरेका छन् साथै पर्यावरणीय चक्र एवं सृष्टिक्रमलाई पनि माथिको कविताले संकेत गरेको छ । वर्षाऋतु साउन-भदौ भए पनि पानी...

रूपक अलङ्कार,   जेठ २५, २०७९
राजनीतिमा लाग्नका लागि विचार र सिद्धान्त पनि चाहिन्छ भन्यो भने भन्ने मान्छेले पहिला लाज मान्नुपर्ने अवस्था सृजना भएको छ ।वाद र सिद्धान्तका अनुच्छेद रटान लगाएर खारिएका नेता तथा बुद्धिजीवी पनि पुराना दिन सम्झिएर बारम्बार झस्किरहन्छन् होला अर्थात् केही नेताका त...

रूपक अलङ्कार,   जेठ २१, २०७९
हास्य व्यंग्य साहित्यको विधा नभएर शैली हो । साहित्य भनेकै पाल्सीभाषामा जीवन्त हुन्छ । त्यसलाई अलिक सम्मान पुर्याएर बक्रोक्ति भन्न सकिन्छ । हुनत बक्रोक्तिजीवितम्का नाममा संस्कृतमा काव्य शास्त्रीय ग्रन्थ नै छ । समग्र वाङ्मयलाई स्वभावोक्ति र बक्रोक्तिमा विभाजन गरी साहित्यलाई...

रूपक अलङ्कार,   जेठ ११, २०७९
मेरागाउँका मान्छे टाउको दुख्यो या पिनासको शंका लाग्यो भने हाम्रा हजुरबासित आएर भन्ने गर्थे टाउको दुखेर मर्न लागेँ फुकिदिनु पर्यो बाजे !त्यसपछि हजुरबा औँलामा अलिकति खरानी लिनु हुन्थ्यो अनि फुकि माग्नेको दुबै कन्चट एउटै हातले समातेर मन्त्र फुक्न थाल्नुहुन्थ्यो :-...

रूपक अलङ्कार,   बैशाख २१, २०७९
चोरी चकारी नगरी चतुर्याइँ हुन्न दंगा फसाद नगरी इजतै रहन्न सोझा र सज्जन कबै नलिनू दलैमा पार्टी चलाउनु सधैँ छल औ बलैमा । भैरव अर्यालको नेता नम्बर एक सय एक निबन्धमा एउटा पात्र पार्टी विधान पल्टाएर उपर्युक्त मन्त्र भट्याउँछ ।...

रूपक अलङ्कार,   बैशाख १४, २०७९
देशमा चुनावको माहोल सुरु भएको छ । राता, हरिया र पहेँला झण्डाले गाउँ, शहर मात्र नभएर पाखा पखेरासमेत रंगीन भएका छन् । भूगोल नै रंगीन भएपछि समाज र समाजका मानिसहरू नरंगिने कुरै भएन । मानिस सामाजिक प्राणी त हुँदै हो...

रूपक अलङ्कार,   चैत्र १६, २०७८
यसै पनि हाम्रो देशमा वसन्त ऋतुको बडो महत्त्व छ । वसन्तको मादकतामा हराउने बानी परेका नेपालीलाई सरकारले वैशाखमा स्थानीय चुनावको घोषणा गरेर रोमान्टिक बनाइदिएको छ । रमाइलो के छ भने, वसन्तमा मतदान गरे पनि नतिजा आउँदा जेठको आधाउधी भइसक्ने छ।...

रूपक अलङ्कार,   चैत्र ९, २०७८
देश त हाम्रो हल्लैहल्लाको देश हो, त्यस कारण यहाँ सामान्य कुरा पनि ठूलै परकम्पका साथ मैदानमा आइपुग्छ । केही हप्ता पहिले प्रकाश सपुतको पीर गीतले हल्ला पिट्यो । हल्लाको बाढीमा धेरै बगे । कलाकारहरू त बग्ने नै भए । राजनीतिका...

रूपक अलङ्कार,   फाल्गुन २५, २०७८
अनामनगरको पोखरेल बेकरीमा गफैगफका क्रममा घनेन्द्र ओझाज्यूबाट घोषणा भयो, अनुहार पटक्कै नमिलेको, हेर्दा कालो, हाँस्दा दाँत मात्र सेतो देखिने, बोलीवचन रूखो, झुक्किएर मान्छे जस्तो बनेको मान्छे कोही छ भने त्यो रूपक अलंकार हो तर मान्छे असल छ । यति सुन्दा...

रूपक अलङ्कार,   फाल्गुन १८, २०७८
२०५२ सालतिर धादिङको गल्छीबाट त्रिशूलीको बगरै बगर हिँडेर हामी बिहेमा जन्त गएका थियौँ । गल्छीबाट देवीघाट जाने सडक बाटोको अवस्था भर्खर खनेको कच्ची थियो । पुलहरू कुनै पनि बनेका थिएनन् । विकासको घाम लाग्न सुरु भएको समय थियो त्यो ।...

रूपक अलङ्कार,   फाल्गुन ४, २०७८
मानिसको जीवनशैली पनि संस्कृतिको एक पहिचान हो । निश्चित रूपमा जीवनशैलीभित्र खानपान, बोलीवचन, आचारविचार, आदरसत्कार, लवाइखवाइ जस्ता मानव व्यवहारहरू पनि अटाउँछन् । बस्ने, उठ्ने, सुत्ने, हिँड्नेजस्ता व्यक्तिगत क्रियाकलापमा पनि सांस्कृतिक प्रभाव परेको देखिन्छ । यसरी संस्कृतिले चाडपर्व जस्ता बृहत् कार्यक्रमका...

रूपक अलङ्कार,   माघ १२, २०७८
काठमाडौंमा बिदासिदा निस्क्यो भने जाने त गाउँमै हो । हामी घीउ काँठेका लागि गाउँ जान दसैँ आइरहन पर्दैन, शुक्रबार मात्र आए पनि पुग्छ । शुक्रबार बेलुका भञ्ज्याङ काटेर आइतबार बिहान काठमाडौं छिर्ने हो । तर, त्यसरी गाउँमा जाँदा शहरिया भइटोपल्दैमा...

रूपक अलङ्कार,   पुष २८, २०७८
२७ पुस आउँदा पृथ्वीनारायण शाहको र २९ असार आउँदा भानुभक्त आचार्यको विषयमा ताताताता बहसहरू चल्ने परंपरा बसिसक्यो हाम्रो देशमा । प्रायः जुनसुकै विषय आओस्, त्यसमा नबोले म त बर्बाद भइहाल्छु नि ! भन्ने मनोवृत्तिले यसमा बढी काम गरेको देखिन्छ ।...

रूपक अलङ्कार,   पुष २१, २०७८
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एकीकृत मार्क्सवादी लेनिनवादी) अर्थात् नेकपा एमाले नेपालको राजनीतिको महत्त्वपूर्ण शक्ति हो । यसको मार्गदर्शक सिद्धान्त भनेको 'जनताको बहुदलीय जनवाद'(जबज)हो । तत्कालीन पार्टी महासचिव मदनकुमार भण्डारीले पार्टीको पाँचौँ महाधिवेशनमा प्रस्तुत गरेको दस्तावेजलाई नै नेकपा एमालेले आफ्नो वैचारिक एवं...

रूपक अलङ्कार,   पुष ७, २०७८
हामीलाई कक्षा १० मा कर्मकाण्ड पढाउने गुरु हुनुहुन्थ्यो- नारायण लामिछाने । उमेरले ६० काटे पनि ख्यालठट्टामा उहाँ हामीभन्दा पनि केटौले नै हुनुहुन्थ्यो । संस्कृत विद्यालयमा छात्रा हुने कुरै भएन, त्यसमा पनि कर्मकाण्ड विषय । ब्राह्मणइतरलाई के काम कर्मकाण्ड ? विवाह...