फाल्गुन १६, २०८०, बुधबार

१९८ समाचारहरू
अधिकारी दर्शन, राजनीति र साहित्यमा कलम चलाउनुहुन्छ ।

हरिविनोद अधिकारी,   भदौ ३०, २०८०
अतीतमा जब फर्केर हेरिन्छ, सबैले अनायास आफ्नो समीक्षा गर्न थाल्छन् र आफूलाई निर्दोष साबित गर्नका लागि आफैँमा तर्क गर्न थाल्छन् । तर समसामयिक समाजले गल्ती नै हो भनेका काम गरेको रहेछ भने पक्कै आफैँमा लाज पनि लाग्नेछ, आजसम्म त्यसबारेमा अरुलाई...


हरिविनोद अधिकारी,   श्रावण २०, २०८०
सेमेस्टर प्रणालीको कुरा गर्दा वास्तवमा यो ६ महिने कार्यक्रम हो । तर अहिले सञ्चालितअहिले सेमेस्टर प्रणालीमा किन ८ या ९ महिना लाग्छ? यसको कारण हो विना तयारी । न कक्षाको तयारी । न शिक्षकको तयारी । न प्रश्नको तयारी ।...

हरिविनोद अधिकारी,   श्रावण १३, २०८०
शिक्षाको प्रसङ्गसँगै-शिक्षकको प्रसङ्ग, पाठ्यक्रमको प्रसङ्ग, विद्यालयको प्रसङ्ग, दाताको प्रसङ्ग । पाठ्यक्रमको रुपमा जनमानसले आत्मसात् गरेको पाठ्यपुस्तकको प्रसङ्ग । सबैभन्दा त बढी जसका लागि शिक्षाको आधारभूत आवश्यकता चाहिएको हो, सिकारुको प्रसङ्ग । त्यसो त प्रकृतिमात्र असल गुरु हो, जीवन दायिनी पनि...

हरिविनोद अधिकारी,   श्रावण ६, २०८०
शिक्षा विहीन मानिस पशु समान हुन्छ भनेर हाम्रो संस्कारमा पहिलेदेखि भन्न थालिएको हो । शिक्षा प्रणालीको जिम्मा कसको हुन्छ ? सामान्यतया विद्यालयको ? विश्वविद्यालयको ? अभिभावकको ? विद्यार्थी स्वयंको चाहनामा आधारित ? शिक्षकको जिम्मामा ? शैक्षिक प्रशासकहरूको जिम्मामा ? समाजको...

हरिविनोद अधिकारी,   असार ३०, २०८०
विद्यालयको शिक्षामा सुधारको कुरा गर्दैगर्दा सम्पूर्ण शिक्षा प्रणालीको कुरा बिर्सनु हुँदैन । उच्च शिक्षाका लागि दायित्व लिएका विश्वविद्यालयहरुको कार्य प्रणालीको पनि समीक्षा जरुरी छ । उच्च शिक्षाको जगत विद्यालय शिक्षा नै हो । विद्यालय शिक्षाको जग आधारभूत शिक्षा नै हो...

हरिविनोद अधिकारी,   असार १७, २०८०
जीवन सहमति र सम्झौताको संगम हो । मैले पढेका केही सीमित नेपाली तथा विदेशी साहित्यहरू मध्ये भगवती चरण वाजपेयीको चित्रलेखाले जहिले पनि जीवनका बारेमा नयाँ सन्देश दिएको पाउँछु । चित्रलेखा मार्फत् आजभन्दा ६ दशक पहिले सायद, उनले गुप्त कालको अवस्था...

हरिविनोद अधिकारी,   असार ९, २०८०
हामी कता जाँदैछौँ ? हाम्रो गन्तव्य के हो ? हाम्रो समाजले कुन बाटो समाएको छ ? त्यसको खाका कसरी थाहा पाउने हो ? खाका तयार गर्ने र त्यसका लागि उत्तरदायित्व कसको हो ? कसको प्रयासले समाज या देशले सही बाटो...

हरिविनोद अधिकारी,   असार २, २०८०
शिक्षा आफैँमा केही पनि होइन तर ज्ञानको सूचना सम्प्रेषित गर्ने तरिका हो भनिन्छ । या भनौँ ज्ञानको सैद्धान्तिक तथा व्यावहारिक जानकारी नै शिक्षा हो रे पनि भन्न थालिएको छ । समानान्तर सबैको परिभाषा बदलिन्छ र कामको पनि परिधि विस्तारित या...

हरिविनोद अधिकारी,   जेठ २८, २०८०
शिक्षाको प्रसङ्ग किन पनि आवश्यक छ भने जीवन र जगतसँग बेलाभन्दा पहिले नै साक्षात्कार गराएर भविष्यका लागि तयारी गराउँछ । शिक्षालाई ज्ञानको रुपमा, शिक्षालाई सूचनाको रुपमा लिने चलन पहिलेदेखि नै पाइन्छ । पौरस्त्य सँस्कृतिमा क्षमताका आधार, कर्मका आधारमा र भविष्य...

हरिविनोद अधिकारी,   जेठ २०, २०८०
गुरुहरूप्रतिको सम्मान गर्ने परम्परा पूर्वीय संस्कृतिको सुरुवात मनु महाराजबाट नै भएको देखिन्छ तर अहिले त्यसको परिवेश परिवर्तन भए पनि गुरु शिष्य परम्परा आज पनि यथावत् नै छ.... हुन त हामी सात दशक पुगेका या ७०को दशक सुरु भएका, जीवनका उत्तरार्द्धमा...

हरिविनोद अधिकारी,   जेठ १३, २०८०
शिक्षाका या ज्ञानका स्रोत त विभिन्न होलान्, कतिपय स्रोतहरु भावात्मक हुन्छन् र कतिपय आधारहरु भने मूर्तरूपमा देखिन्छन्। त्यसैले जीवनको पहिलो गुरु चाहिँ आमालाई नै मानिन्छ । सामान्यतया बच्चाहरु आमासँग खुल्छन्, आफ्ना भावना जस्ताको त्यस्तै व्यक्त गर्छन् र आमा नै त्यस्तो...

हरिविनोद अधिकारी,   जेठ ६, २०८०
केही समयदेखि मलाई शिक्षाका बारेमा लेख्ने हुटहुटी चलिरहेको छ । सायद जीवन र जगतका बारेमा नपरिकनै जान्नका लागि आवश्यक भनेको शिक्षा नै हो भन्ने अनुभव अब आएर घनीभूत भएको मनमा । त्यसो त के पो गर्न सकियो र ? तर...

हरिविनोद अधिकारी,   बैशाख १६, २०८०
मैले पाएको पहिलो शिक्षा भनेको सत्यको खोजी गर्दा धेरै समस्याहरु आउँछन्, धैर्यताका साथ त्यसको खोजी आवश्यक छ । कल्पनाले सत्यको नजिक पुर्याउँछ कि सत्यले कल्पनाको संसारमा विचरण गराउँछ ? यसको पनि खोजी आवश्यक रहेछ । एउटा आदर्शप्रति सचेत मानिसको प्रतिबद्धता...

हरिविनोद अधिकारी,   बैशाख ९, २०८०
शिक्षाका बारेमा, शिक्षाका विषयमा मैलै आफ्ना धारणाहरू राख्ने क्रममा सबैभन्दा मुख्य कुरा देखेँ, सत्यको खोजी । तर सत्य के हो त ? सत्य सापेक्ष हो कि निरपेक्ष हो ? सत्यले सार्वकालिक ज्ञानको जानकारी पाइन्छ कि सार्वकालिक ज्ञानले सत्यको स्वरुप पहिल्याउन...

हरिविनोद अधिकारी,   बैशाख २, २०८०
म एउटा सामान्य मानिस । मेरा अनुभवहरूले खासै समाजको ठुलो हिस्सालाई न त जानकारी दिनै सक्छ, न त कुनै नयाँ योजनाको खाका तयार गर्नका लागि मद्दत नै गर्न सक्ला तर पनि जीवनको पाँच दशक देखिको शिक्षासँगको , शिक्षकहरूसँगको, अभिभावकहरूसँगको, विभिन्न...

हरिविनोद अधिकारी,   चैत्र १८, २०७९
भन्न त भन्छन्, यौवन कालमा नै कल्पना शील भएर काम गर्नुपर्छ, अन्यथा पछि समय नै हुँदैन काम सुरु गर्न,कामलाई पार लगाउन र गरेका कामको सकारात्मक या नकारात्मक परिणाम हेर्न । यौवन काललाई उर्जा भएको समयको रुपमा लिइन्छ । बालकमा बाबुआमाको...

हरिविनोद अधिकारी,   चैत्र ११, २०७९
विश्वभर नै एउटा बहस सुरु भएको छ, शिक्षा कस्तो हुनुपर्छ ? जुन देश तथा समाजमा शिक्षा प्रभावकारीरुपमा प्रयोगमा छ भन्ने मानिएको हो, त्यहाँ पनि अझ प्रभावकारी कसरी बनाउन सकिन्छ भन्ने बहस छ । विभिन्न जीवन दर्शनहरूको आधारमा जीवन यापन गर्नका...

हरिविनोद अधिकारी,   चैत्र ४, २०७९
बालापनका कुरा । आफ्ना बालापनका कुरा त अब कतै कतै सम्झनामा झल्याक्क झुलुक्क आउँछ त्यो पनि प्रसङ्गमा । मेरो मावल पगरबासको अमल बोट भन्थे क्यारे, ढुङ्गेल गाउँमा थियो । थियो भन्नु पर्यो किनभने ठुला मामा धीरप्रसाद उपाध्याय ढुङ्गेल समेत महोत्तरीको...