मंसिर ३०, २०७६, सोमबार

४३ समाचारहरू

यमबहादुर दुरा,   मंसिर २७, २०७६
दुनियाँ गतिशील छ । त्यसमा पनि अहिले इन्स्ट्यान्ट न्युज को अवधारणाले मूर्त रूप पाएको छ । यसले दुनियाँको गतिशीलतामा थप गति थपिएको छ । आज मोबाइलको स्क्रिनमै ताजा समाचार तत्क्षण पढ्न पाइने अवसर उपलब्ध छ । यसले सामाजिक चेतना र...


यमबहादुर दुरा,   मंसिर ६, २०७६
राजनीतिक नेतृत्वको गति र मति गजबको छ । राजनीतिक नेतृत्वले देखाएको व्यावहारले एउटा पुरानो लोकगीतको सम्झना गराएको छःनहुने पालीमा, फूल फुल्यो सुकेको डालीमा । देशको राजनीतिक नेतृत्व चालढाल देख्दा सुकेको डालीमा फूल फुल्दैछ भन्ने लाग्छ । भारतले नेपालको भूभाग आफ्नो...

यमबहादुर दुरा,   कार्तिक २९, २०७६
विगत एक डेढ हप्तादेखि नेपाली मनहरू उद्वेलित छ । भारतले कात्तिक १६ गते नेपाली भूभाग लिपुलेकसमेतलाई समेटेर आफ्नो नयाँ नक्शा सार्वजनिक गर्यो । यससँगै नेपाली मनभित्रका राष्ट्रिय स्वाभिमान तरङ्गित छ । नयाँ नक्शा सार्वजनिक भएसँगै सांस्कृतिक र भूराजनीतिक दृष्टिले घनिष्ट...

यमबहादुर दुरा,   कार्तिक २२, २०७६
हाम्रो छिमेकी मुलुक भारतले नेपाली भूमि कब्जा गरेको कुरा नयाँ तथ्यझैँ आएको छ । यो कुनै नयाँ तथ्य होइन । कुरा घामजत्तिकै छर्लङ्ग छ आधा शताब्दीभन्दा लामो समयदेखि भारतले नेपाली भूमिमा बुट बजार्दै आएको छ । तमाम अध्ययन र तथ्यले...

यमबहादुर दुरा,   कार्तिक १५, २०७६
ग्रीक दार्शनिक प्लेटो (इसापूर्व ४२८३४८) ले भनेका छन्, सङ्गीतले व्रह्माण्डलाई आत्मा भरिदिन्छ, दिमागमा पखेटा लगाइदिन्छ, कल्पनालाई उडान भर्न सघाउँछ र हरेक चीजलाई जीवन दिन्छ । उता, जर्मन दार्शनिक पे्र्फडरिक नित्से (सन् १८४४१९००) ले पनि सङ्गीतलाई उच्च महत्व दिँदै भनेका छन्,...

यमबहादुर दुरा,   कार्तिक ८, २०७६
जनकपुरधाम, प्रस्तावित रामायण सर्किटले जोडिएको नेपालको गौरवयोग्य धार्मिक स्थल । रहस्यले भरिएको आध्यात्मिक पर्यटन केन्द्र । पुरातात्विक महत्त्वले भरिपूर्ण गन्तव्य । प्रदेश २ को अस्थायी राजधानी । यस्ता थुप्रै सुन्दर विशेषताले भरिपूर्ण शहर जनकपुरधामको भ्रमण गर्ने अवसर मिल्यो, असोज महिना...

यमबहादुर दुरा,   आश्विन २४, २०७६
कुरा गाउँघरतिरको हो । गाउँ पुगेर भर्खरैमात्र राजधानी भित्रिएकाले गाउँको सम्झना ताजा छ । सबैले देखेकोभोगेको कुरा हो, गाउँघरको हालत खस्ता छ । कुनै समयमा पहाडमा देशको कुल जनसंख्याको ६० प्रतिशत हिस्सा थियो भने अहिले त्यो संख्या घटेर पिँधमै पुगेको...

यमबहादुर दुरा,   आश्विन १०, २०७६
बृहत्तर हिसाबले हेर्दा विश्वमा मुख्य चार नश्लका मानिस छन् - द्रबिडियन, ककेसियन, मङ्लोइड र नेग्रो । शारीरिक बनोटको दृष्टिले दुरा जाति मङ्गोल नश्लअन्तर्गत पर्दछ । नेपाल सरकारले दुरा जातिलाई अल्पसंख्यक जनजातिमध्ये एक मानेको छ । नेपाली बृहत् शब्दकोश ले दुरा...

यमबहादुर दुरा,   आश्विन ३, २०७६
देशमा चलेका लोकतान्त्रिक आन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धिको निसानीको रूपमा २०७२ असोज ३ गते जारी भएको संविधान हामी समक्ष छ । यो संविधान धेरै अर्थमा प्रगतिशील छ । व्यापक सन्दर्भमा कुरा गर्दा यसले लोकतान्त्रिक मूल्यमान्यतालाई धेरै हदसम्म स्वीकारेको छ । अर्को महत्त्वपूर्ण...

यमबहादुर दुरा,   भदौ २७, २०७६
जन्मेदेखि मृत्युसम्मका हरेक समुदायका आआफ्नै संस्कार प्रचलनमा छन् । दुरा समुदायको पनि अन्य समुदायको जस्तै आफ्नै प्रकारको वा आफ्नै पद्धतिको संस्कार छ । यस आलेखमा दुरा समुदायको मृत्यु संस्कारबारे चर्चा गरिएको छ । कसैको मत्यु भएपछि ठाउँ सारेर लासलाई पिँढीमा...

यमबहादुर दुरा,   भदौ २०, २०७६
दुरा समुदायका आफ्नै जन्मसंस्कार प्रचलनमा रहेका छन् । पेटमा बच्चा आएको थाहा पाएदेखि हुनेवाला बच्चाका आमा र बुबाले आआफनै नियम पालना गर्नुपर्ने हुन्छ । खाशगरी काटमारबाट अलगै रहनुपर्छ भन्ने मान्यता छ । बच्चा नजन्मँदासम्म बुबाले आफ्नो कपाल समेत काट्न हुँदैन...

यमबहादुर दुरा,   भदौ १३, २०७६
विषय प्रवेश विवाह संस्था सञ्चालनमा दुरा समुदायको आफ्नै नियम छ । यस समुदायमा पुुही, क्याउसा, धिङ्गल, दोर्दे र पाचे गरी पाँच थर हुन्छन् । तीमध्येबाट नाताकुटुम्ब खुट््याएर विवाह गरिन्छ । नाताकुटुम्बको कुरा गर्दा पुुही र क्याउसाले एकअर्कालाई भाइबन्धु मान्छन् ।...

यमबहादुर दुरा,   भदौ ६, २०७६
विषय प्रवेश समयको प्रवाहसँगै नेपालका अल्पसंख्यक जनजाति दुरा समुदायको भाषा, परम्परा, संस्कृति र इतिहास समयको गर्भमा हराउँदै गएको छ । नेपाली बृहत् शब्दकोशमा दुरा जातिको बारेमा यसो भनिएको छ- नेपाल अधिराज्यभित्रको लमजुङ जिल्लाको दुराडाँडामा आदिकालदेखि नै बसोवास गर्दै आएको, आफ्नै...

यमबहादुर दुरा,   श्रावण ३१, २०७६
बृहत्तर हिसाबले हेर्दा विश्वमा मुख्य चार नश्लका मानिस छन् द्रबिडियन, ककेसियन, मङ्लोइड र नेग्रो । शारीरिक बनोटको दृष्टिले हेर्दा दुरा जाति मङ्गोल नश्लअन्तर्गत पर्दछ । नेपाल सरकारले दुरा जातिलाई अल्पसंख्यक जनजातिमध्ये एक मानेको छ । नेपाली बृहत् शब्दकोश ले दुरा...

यमबहादुर दुरा,   श्रावण २४, २०७६
आधुनिकताले लोकसङ्गीतको विकास गर्यो कि विनाश गर्यो ? यो प्रश्नमा केन्द्रित रहेर लामो बहस गर्न सकिन्छ । यसबारे तर्कवितर्क गरेर रात छिचोल्न सकिन्छ । यसै मेहरोमा आधुनिकताले लोकसङ्गीतमा ल्याएको उज्यालो पक्षबारे एकैछिन चर्चा गरौँ । गाउँका भाका शहरमा भित्रिएका छन्...

यमबहादुर दुरा,   श्रावण १७, २०७६
आँधीखोला झरेसी भिरालो, सधैँ मलाई मायाको पिरलो । यो लोकगुञ्जनले स्याङ्जाको आँधीखोला र त्यस वरपरको जनपरिवेशलाई चित्रण गर्छ । यसले स्थानीय जनजिन्दगानीको सुखदुःखमात्र समेटेको छैन, खोलासँग सम्बन्धित लोकभाकातर्फपनि इङ्गित गरेको छ । यसै पनि, खोलानाला तथा नदी सधैँभरि सङ्गीतको हिस्सा...

यमबहादुर दुरा,   श्रावण १०, २०७६
समय रहस्यमय छ । यसको आदि छैन, न त अन्त्य नै । समय सतत् प्रवाहमय छ । समय अदृश्य छ । तर, पनि यसले आफ्नो बाटोमा कुनै न कुनै पदचिह्न छाडेको हुन्छ । समयले छाडेको पदचिह्न नै सम्भवतः इतिहास हो...

यमबहादुर दुरा,   श्रावण ३, २०७६
आफ्नो इतिहास, उत्पत्ति र संस्कृतिको ज्ञानविनाको मानिस जरा नभएको रूखजस्तै हुन्छ । अफ्रिकीअमेरिकी राजनीतिक अभियन्ता तथा पत्रकार मार्कस गार्भी (सन् १८८७१९४०) को यो भनाइले मानिसका सांस्कृतिक धरातल कति महत्वपूर्ण छ भन्ने तथ्यलाई इङ्गित गर्छ । हाम्रो सांस्कृतिक धरातललाई मजबुत बनाउने...