असार २१, २०७७, आइतबार

बाबुहरि ज्ञवाली,   पुष २६, २०७६
नास्त्यश्नथस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः । न चाति स्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ।। १६ ।। अन्वय र अर्थ अर्जुन = हे अर्जुन ? तु = किन्तु, अत्यश्नतः = अत्यधिक भोज गर्नेको, योगः = समाधि, नअस्ति = सिद्ध हुँदैन, न च एकान्तं...


बाबुहरि ज्ञवाली,   पुष १२, २०७६
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः । शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ।। ७ ।। अन्वय र अर्थ जितात्मनः = मन इन्द्रिय आदिको संघातरूप शरीरलाई जितेका, प्रशान्तस्य = रागादि रहितका लागि, परमात्मा = परमात्मा,समाहितः = साक्षात् आत्मभावमा विद्यमान हुनुहुन्छ, (किञ्च = यसका अतिरिक्त), शीतोष्ण...

बाबुहरि ज्ञवाली,   पुष ५, २०७६
षष्ठो ऽ ध्यायः श्री भगवानुवाच अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः । स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ।। १ ।। अन्वय र अर्थ श्री भगवानुवाच = भगवान् श्रीकृष्णले भन्नु भयो, यः = जुन पुरुषले, कर्मफलं = कर्मफलमा,...

बाबुहरि ज्ञवाली,   मंसिर २८, २०७६
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते । आद्यतवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ।। २२ ।। अन्वय र अर्थ कौन्तेय = हे कुन्तीनन्दन ! हि = यसकारणः = ये = जुन, भोगाः = भोग हुन्, संस्पर्शजाः = विषय र...

बाबुहरि ज्ञवाली,   मंसिर २१, २०७६
तद्बुद्धय स्तदात्मान स्तन्निष्ठास्तत् परायणाः । गच्छन्त्यपुनरावृत्तिं ज्ञाननिर्धुत कल्मषा ।। १७ ।। अन्वय र अर्थ तद्बुद्धयः = परमार्थ तत्वमा बुद्धि पुगेका, तदात्मानः = परब्रम्ह नै जसको आत्मा छ, तन्निष्ठाः = सम्पूर्ण कर्मलाई त्यागेर ब्रम्हमा नै स्थित भएका, तत्परायणाः = परब्रम्ह नै...

बाबुहरि ज्ञवाली,   मंसिर १४, २०७६
युक्तः कर्मफलं त्यक्त्वा शान्तिमाप्नोति नैष्ठिकीम् । अयुक्तः कामकारेण फले सक्तो निबध्यते ।। १२ ।। अन्वय र अर्थ युक्तः = कर्मलाई ईश्वरमा समर्पण गर्ने योगी, कर्मफलं = कर्मफल, त्यक्त्वा= त्याग गरेर, नैष्ठिकीं= निष्ठा सम्भूत, शान्तिं= मोक्षरूप परम शान्ति, आप्नोति= प्राप्त गर्दछ...

बाबुहरि ज्ञवाली,   मंसिर ७, २०७६
संन्यासस्तु महाबाहो दुःखमाप्तुमयोगतः । योगयुक्तो मुनिब्र्रम्ह न चिरेणाधिगच्छति ।। ६ ।। अन्वय र अर्थ महाबाहो = हे महाबाहो ! तु = किन्तु, अयोगतः = कर्मयोग विना, संन्यासः = पारमार्थिक संन्यास, आप्तुं = प्राप्त गर्न, दुःखं = गाह्रो छ, योगयुक्तः =...

बाबुहरि ज्ञवाली,   कार्तिक ३०, २०७६
पञ्चमोऽध्यायः अर्जुन उवाच संन्यासं कर्मणां कृष्ण पुनयोंगं च शंससि । यच्छ्र्रेय एतयोरेकं तन्मे ब्रूहि सुनिनिश्चितम् ।। १ ।। अन्वय र अर्थ अर्जुन उवाच = अर्जुनले भने, कृष्ण = हे कृष्ण ! कर्मणां = अनुष्ठान रूप कर्महरूका,सन्यासं = परित्याग, पुनः =...

बाबुहरि ज्ञवाली,   कार्तिक २३, २०७६
योग संन्यस्तकर्माणं ज्ञानसंछिन्न संशयम् । आत्मवन्तं न कर्माणि निबध्नन्ति धनञ्जय ।। ४१ ।। अन्वय र अर्थ धनञ्जय = हे धनञ्जय ? योग संन्यस्तकर्माणं = जसले कर्मयोगद्वारा पाप पुण्यरूप सम्पूर्ण कर्मलाई त्यागेको छ, ज्ञानसंछिन्न संशयं = आत्मा र ईश्वरको एकता दर्शनरूप...

बाबुहरि ज्ञवाली,   कार्तिक १६, २०७६
अपिचेदसि पापेम्यः सर्वेभ्यः पापकृत्तमः । सर्वं ज्ञानप्लवैनैव वृजिनं सन्तरिष्यसि ।। ३६ ।। अन्वय र अर्थ चेत् = यदि, सर्वेभ्य = सम्पूर्ण, पापेभ्यः = पापीहरू भन्दा, अपि = पनि, (त्वं = तिमी) पापकृत्तमः = अत्यन्त पापी, असि = छौ, (भने पनि),...

बाबुहरि ज्ञवाली,   कार्तिक ९, २०७६
नायं लोकोऽस्त्ययज्ञस्य कुतोऽन्यः कुरुसत्तमा ।। ३१ ।। अन्वय र अर्थ कुरुसत्तम = हे कुरुसत्तम ! अयज्ञस्य = यज्ञानुष्ठान रहितका लागि, अयं = यो, लोकः = लोक, न अस्ति = छैन, (विशिष्ट साधन साध्य), अन्यः = अरू लोक, कुतः = कसरी...

लोकसंवाद संवाददाता,   कार्तिक २, २०७६
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे । आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपते ।। २७ ।। अन्वय र अर्थ अपरे = अरू योगीहरू, च = पनि, सर्वाणि = सम्पूर्ण, इन्द्रियकर्माणि = इन्द्रियहरूका कर्महरू, प्राणकर्माणि (च) = प्राणकर्महरू पनि, ज्ञानदीपिते = विवेक विज्ञानले प्रकाशित (उज्ज्वलित), आत्मसंयमयोगाग्नौ =...

बाबुहरि ज्ञवाली,   आश्विन २५, २०७६
गतसंगस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः । यज्ञायाचरतः कर्म समग्रप्रविलीयते ।। २३ ।। अन्वय र अर्थ गतसंगस्य = निष्काम, मुक्तस्य = सुख दुःखादि द्वन्द्वविमुक्त, ज्ञानावस्थित चेतसः = आत्मज्ञान निष्ठ, यज्ञाय = परमेश्वरको आराधनाका लागि, आचरत्ः = आचरण गर्नेको, कम = कर्म, समग्रं =...

बाबुहरि ज्ञवाली,   आश्विन ११, २०७६
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः । स बुद्धिमान् मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ।। १८ ।। अन्वय र अर्थ यः = जुन मनुष्यले, कर्मणि = कर्ममा, अकर्म = अकर्म, च = तथा, यः = जुन मनुष्यले, अकर्मणि = अकर्ममा, कर्म...

बाबुहरि ज्ञवाली,   आश्विन ४, २०७६
न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा । इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स वध्यते ।। १४ ।। अन्वय र अर्थ कर्माणि = कर्महरू, मां = मलाई, न लिम्पन्ति = लिप्त गर्न सक्दैनन्, (यतः किन कि), कर्मफले = कर्मफलमा, मे...

बाबुहरि ज्ञवाली,   भदौ २८, २०७६
कांक्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः । क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धि र्भवति कर्मजा ।। १२ ।। अन्वय र अर्थ कर्मणां = कर्महरूको, सिद्धिं = सिद्धि, कांक्षन्तः = इच्छा गर्नेहरू, इह = यस लोकमा, देवताः = देवताहरूको, यजन्ते = उपासना...

डा. स्कन्द शुक्ला,   भदौ २६, २०७६
मानिस मरेपछि केही पनि सोच्न सक्दैन मानिस मरेपछि केही पनि बोल्न सक्दैन । केही सोच्न नसक्ने र, केही बोल्न नसक्ने हुँदा मानिस साँच्चै मर्छ । (भारतीय कवि उदय प्रकाशको कविताको अनुवाद) मृत्युको परिभाषा गर्नु अति जोखिमपूर्ण काम हो । हुनत...

बाबुहरि ज्ञवाली,   भदौ २१, २०७६
जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्वतः । त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ।। ९ ।। अन्वय र अर्थ अर्जुन = हे अर्जुन ! मे = मेरो, एवं = यस प्रकारको, स्वेच्छताले धारण गरिएको, दिव्यं = अलौकिक, जन्म...